Eerste Nederlandstalige Donald Duck uit 1952

Date: 26/11/15 Read: 1561 view(s) Category: Lifestyle Author: De Koninklijke Bibliotheek
[ Bron tekst & beeld: De Koninklijke Bibliotheek ]

[ Bron tekst & beeld: De Koninklijke Bibliotheek ]

Donald Duck, een vrolijk weekblad

Het eerste Nederlandstalige nummer van het weekblad Donald Duck (1952) wordt in 2011 door klanten van de KB en het Nationaal Archief verkozen tot het ‘topstuk met de grootste historische X-factor’. Het is een nek-aan-nekrace met de Grondwet van 1848 en het Plakkaat van Verlatinge van 1581, en dat leidt tot veel discussie op Twitter.

 

Een weekblad voor kinderen dat (bijna) helemaal vol staat met stripverhalen is in 1952 een nieuwigheid in Nederland. Andere Europese landen hebben al een eigen Disneyblad ontwikkeld, naar het voorbeeld van de Amerikaanse comic Walt Disney’s Comics & Stories, dat sinds oktober 1940 wordt uitgegeven. Of zo’n blad ook in Nederland kan aanslaan, is nog maar de vraag.

Donald Duck Vintage Koninklijke Bibliotheek

Zijn strips wel goed voor de kinderen?

In oktober 1948 heeft de minister van Onderwijs, Kunsten & Wetenschappen een circulaire rond laten gaan. In deze circulaire doet hij een beroep op directeuren van Rijksscholen, gemeentebesturen en schoolbesturen om ervoor te zorgen dat het verspreiden van z.g. beeldromans zoveel mogelijk wordt tegengegaan. Deze boekjes zijn over het algemeen van sensationeel karakter zonder enige andere waarde. De oproep van de minister heeft grote gevolgen in de gezagsgetrouwe Nederlandse samenleving. De weinige striptijdschriften die op dat moment bestaan gaan ter ziele.Donald Duck Vintage Koninklijke Bibliotheek

De Margriet pakt het idee weer op

Het is uiteindelijk de Geïllustreerde Pers die het idee weer oppakt. De Geïllustreerde Pers is uitgever van het weekblad Margriet, dat dan nog als ondertitel heeft ‘weekblad voor moeders en kinderen’. In 1951 plaatst het blad enkele stripbewerkingen van ‘Alice in Wonderland’ en ‘Sneeuwwitje’. Die worden een succes.

 

De Geïllustreerde Pers doet inspiratie op in Scandinavië, waar al enige tijd een Disneyblad verschijnt, en besluit een Nederlandse versie te maken.

Zo landt in oktober 1952 de eerste uitgave van de Donald Duck op de mat bij de kinderen van alle Margriet-moeders, in een spectaculaire oplage van 2,5 miljoen exemplaren. Om te onderstrepen dat de Donald Duck echt geen kwaad kan, schrijft de redactie in een voorwoord van het eerste nummer dat Walt Disney veel opvoedkundig werk heeft verricht en daarvoor zelfs is onderscheiden:

Donald Duck Vintage Koninklijke Bibliotheek

De geruststelling wordt steeds herhaald in die eerste periode. Zo wordt in nummer 4 verwezen naar een congres van de UNESCO, waarin is vastgesteld dat met uitzondering van een aantal minderwaardige strips en beeldromans het getekende kinderverhaal als een belangrijke aanwinst voor de opvoeding moet worden beschouwd. Voorlopig blijft Donald Duck verbonden aan Margriet, wat ook zichtbaar wordt gemaakt in de vorm van margrietjes in het logo op de voorpagina. Die zullen daar blijven staan tot nummer 28 van 1961.

 

De productie van de Nederlandse Donald Duck

Jaargang 1952 van Donald Duck, uit de collectie van de Koninklijke Bibliotheek. De eerste jaargangen van de Nederlandse Donald Duck worden gevuld met vertaalde strips uit Amerika. De films voor het drukwerk worden gehuurd van de Deense uitgever, die behalve het tijdschrift Anders And (de Deense naam voor Donald Duck) ook de Duitse uitgave Micky Maus verzorgt. De inkleuring van de Nederlandse, Duitse en Deense verhalen is de eerste jaren dan ook meestal identiek.

 

Later verschijnen in het blad ook Donald Duck-verhalen van Nederlandse tekenaars. En er komen stripverhalen bij die in Nederland worden getekend en niet door Disney werden bedacht, zoals Douwe Dabbert (door Thom Roep en Piet Wijn) en de bekende geschiedenisstrip Van Nul tot Nu (door Thom Roep en Co Loerakker).

Een weekblad voor kinderen dat (bijna) helemaal vol staat met stripverhalen is in 1952 een nieuwigheid in Nederland. Andere Europese landen hebben al een eigen Disneyblad ontwikkeld, naar het voorbeeld van de Amerikaanse comic Walt Disney’s Comics & Stories, dat sinds oktober 1940 wordt uitgegeven. Of zo’n blad ook in Nederland kan aanslaan, is nog maar de vraag.

De inhoud van de eerste Donald Duck

In het eerste nummer komen we een lang verhaal tegen over Donald Duck als brandweerman. Dit verhaal is een vertaling van ‘Absent-minded fireman’, getekend door Carl Barks en oorspronkelijk gepubliceerd in Walt Disney Comics & Stories (USA) in november 1947. Het verhaal wordt met één pagina ingekort vanwege plaatsgebrek. De derde pagina wordt weggelaten, volgens sommigen omdat Donald op één van de plaatjes volledig ontkleed te zien is. Die veronderstelling klopt echter niet: verderop in het verhaal is Donald opnieuw zonder kleren te zien.

 

Het complete verhaal wordt in 1975 als stripalbum uitgebracht door Amsterdam Boek als Donald Duck als brandweerman, een album dat sindsdien nog enkele malen is herdrukt. Ook wordt het in 1998 in bewerkte vorm als leesboek uitgebracht als Donald Duck de brandweerman.

Het verhaal van Donald Duck als brandweerman wordt afgewisseld met een strip in zwart-wit over de Kleine Boze Wolf, een vertaling van ‘Li’l Bad Wolf’, oorspronkelijk gepubliceerd in Walt Disney Comics & Stories (USA) in april 1947. Verder wordt in dit eerste nummer een prijsvraag afgedrukt waarmee duizend polshorloges van het merk Kienzle te winnen zijn. De winnaars worden in nummer 4 en 5 bekend gemaakt, overigens met vermelding van het volledige adres. Dat zou nu niet meer gebeuren.Walt Disney, Donald Duck als brandweerman. 7e druk, 1981. In dit album werd het verhaal uit de eerste Donald Duck in boekvorm uitgegeven.

 

Walt Disney, Donald Duck als brandweerman.

7e druk, 1981. In dit album werd het verhaal uit

de eerste Donald Duck in boekvorm uitgegeven.

.

Donald Duck vandaag

Donald Duck heeft de afgelopen jaren niet alleen kinderen aangesproken. Een onderzoek uit 2008 wijst uit dat de Donald Duck het best gelezen blad onder studenten is. Bijna 10% van de studerende bevolking volgt wekelijks de avonturen uit Duckstad.

Een weekblad voor kinderen dat (bijna) helemaal vol staat met stripverhalen is in 1952 een nieuwigheid in Nederland. Andere Europese landen hebben al een eigen Disneyblad ontwikkeld, naar het voorbeeld van de Amerikaanse comic Walt Disney’s Comics & Stories, dat sinds oktober 1940 wordt uitgegeven. Of zo’n blad ook in Nederland kan aanslaan, is nog maar de vraag.

Donald Duck en de KB

De KB bezit alle afleveringen van Donald Duck sinds 1975. Hoewel de eerste Donald Duck aanwezig is in de collectie, ontbreken veel afleveringen uit de eerste jaargangen. Wel bevat de collectie de gebundelde herdrukken van de vroege Donald Ducks, die uitgeverij Sanoma sinds 2002 uitbrengt.

 

Naast het ‘vrolijk weekblad’ zijn er in Nederland vele stripalbums en pockets van Donald Duck uitgegeven. Tussen 1976 en 1989 geeft uitgeverij Oberon het Mickey maandblad uit, een tijdschrift rond Walt Disneys bekende muis. Meer recent zien de Disney-tijdschriften Katrien en Duck out het levenslicht. Al deze titels zijn opgenomen in de collectie van de Koninklijke Bibliotheek.

Donald Duck Vintage Koninklijke Bibliotheek 

Klik hier voor om door dit digitale topstuk te bladeren.

 

Bronnen

Vintage NL heeft dit toffe artikel ontdekt op de website van De Koninklijke Bibliotheek. Zij hebben dit artikel geschreven met hulp van de Nederlandse Stripgeschiedenis en de officiële Donald Duck website.



Tags: donald duck, stripgeschiedenis, lambiek, lezen, vintage, 1952, koninklijke bibliotheek - cat Lifestyle



Misschien vind je deze ook leuk:

17/11/16

3000 historische objecten Rode Kruis

Onterfd Goed in Eindhoven zoekt nieuwe eigenaren voor antieke en vintage objecten die 30 jaar in een depot hebben gestaan.

Read more

07/01/16

Adopteer een kunst object bij Onterfd Goed

Vol enthousiasme bezoek ik deze bijzondere stichting uit Eindhoven, die zich ontfermt over vergeten kunst uit de jaren ’50 -’90.

Read more
[ Speeltuin Nederhemert, ansichtkaart 1954 ]

15/06/14

Speeltuin vol met nostalgie Nederhemert

Na meer dan 30 jaar wandel ik weer binnen en het voelt alsof ik nog nooit een seizoen heb overgeslagen. Het geluid van spelende kinderen gaat samen met het fluiten van een overdaad aan vogels.

Read more
[ Foto: Dale Vito Boom ]

08/01/14

Wat zijn de tien grootste klassiekers op horlogegebied?

Vraag dit een willekeurig aantal verzamelaars en stuk voor stuk zullen ze met een andere lijst aankomen. Er is echter één horloge dat in elke top tien zal staan. Een legende. Een icoon. De Omega Speedmaster.

Read more

26/09/13

Wat is dat eigenlijk.... Vintage?

Een vraag die ons regelmatig wordt gesteld als we op pad zijn, of met vrienden een borrel drinken. ‘Jullie doen dat toch? Wat is dat eigenlijk... Vintage?’

Read more